گز اگشت پیچ
گز انگشت پیچ

گز انگشت پیچ چیست؟

گز انگشت پیچ یا گز بدون مغز نوعی خوردنی شیرین است که سوغات همدان به حساب می‌آید. در اصفهان نیز این نوع گز تهیه و تولید  می‌شده است. در همدان این نوع گز معمولا بر سر سفره افطار گذاشته می‌شده است. ولی در اصفهان به عنوان مکمل غذایی برای کودکان استفاده سنتی داشته است. بافت این نوع گز نرم‌تر از گز‌های دیگر است و فاقد هرگونه مغزی از جمله بادام و پسته می‌باشد. از این رو این گز به دلیل سهولت در تناول مورد علاقه کودکان و افراد مسن می‌باشد. در تهیه‌ی این گز از افزودنی‌هایی مثل زعفران، کاکائو، قهوه، پوره‌های میوه و پودر نارگیل استفاده می‌شود. نام دیگر این گز، گز کودک می‌باشد.

گز مظفری انگشت پیچ بدون مغز با افزودنی های گیاهی

گز انگشت پیچ تزئین شده با مغز پسته و دارچین
گز انگشت پیچ سوغات همدان است که بیشتر در ماه مبارک رمضان استفاده می شود.

انگشت پیچ در لغت

به هر چیز غلیظ و بسته‌ای که بتوان دور انگشت پیچاند انگشت پیچ می‌گویند. از جمله انگشت پیچ‌ها می‌توان به عسل، شیره و دوشاب اشاره کرد.

 

انواع انگشت پیچ ها

گزانگشت پیچ همدان

انگشت پیچ همدانی مخلوطی از سفیده تخم مرغ زده شده، آب و شکر است. این مخلوط را آنقدر هم می‌زنیم تا شبیه به عسل شود. میتوان به دل خواه برای طعم دار کردن آن از گلاب و دارچین استفاده کرد. پخت این گز در خانه بسیار راحت می‌باشد.

طرز تهیه ی انگشت پیچ همدانی

مواد لازم

  • – شکر ۱ کیلوگرم
  • – سفیده تخم مرغ ۳ عدد
  • – جوهر لیمو ۱/۸ قاشق چایخوری
  • – گلاب ۲-۳ قاشق غذاخوری
  • – آب به میزان لازم

دستور پخت

شکر را در قابلمه سایز متوسطی میریزیم و روی آن آب را اضافه میکنیم، طوریکه به اندازه یک بند انگشت آب روی آن را بگیرد. قابلمه را روی حرارت متوسط قرار داده و صبر می‌کنیم تا شکر در آب حل شود. آب و شکر را هم می‌زنیم و اجازه می‌دهیم سفت شود و قوام آید. بعد از آن جوهر لیمو را اضافه می‌کنیم. مخلوط آب و شکر باید به قدری بجوشد تا کش دار و غلیظ شود. سپس حرارت را خاموش کرده و صبر می‌کنیم تا شربت خنک شود. در حالی که شربت‌مان خنک می‌شود سفیده‌های تخم مرغ را در ظرفی ریخته و با همزن برقی آنقدر می‌زنیم تا پف کنند و آهاری شوند. سفیده تخم مرغ را به شربت خنک شده اضافه میکنیم و به هم زدن ادامه می‌دهیم تا مواد کاملا مخلوط شده و سفید و کشدار شود. در انت‌ها به میزان دل خواه گلاب را اضافه میکنیم و انگشت پیچ را در ظرف مورد نظر می‌ریزیم.

 

 

سفیده هم زده شده مخلوط با شکر و آب
سفیده زده شده را با مخلوط آب و شکر بر روی حرارت قرار داده تا قوام آید

حلوای انگشت پیچ بوشهر

حلوای انگشت پیچ از سوغات معروف بوشهر محسوب می‌شودکه شامل مخلوطی از آرد، شکر، روغن و گلاب است. حلوا در مناطق مختلف ایران به روش‌های متنوعی درست می‌شود، ولی تهیه انگشت پیچ بوشهری اصولی دارد که رعایت آن می‌تواند در کیفیت شیرینی تاثیر به سزایی داشته باشد.

مود لازم

  • – آرد گندم ۱ پیمانه
  • – شکر ۱ پیمانه
  • – آب ۱/۴ پیمانه
  • – گلاب ۱/۴ پیمانه
  • – روغن مایع ۱/۴ پیمانه

دستور پخت حلوای انگشت پیچ

آردی که از قبل چند بار الک شده را درون ماهی تابه میریزیم و بر روی حرارت ملایم تف میدهیم. بعد از این که آرد کمی تفت داده شد به آن روغن اضافه میکنیم و در یک جهت هم میزنیم تا از گلوله شدن جلوگیری کنیم. باید به طور منظم مواد آردی را هم بزنیم تا ته نگیرد. غلطت آرد و روغن باید همانند ارده شود و رنگ طلایی به خود بگیرد. در این هنگام تابه را از روی حرارت برداشته و مخلوط آب و شکر و گلاب را که شکر کاملا در آن حل شده است را به مواد اضافه میکنیم. تابه را روی شعله قرار داده و حرارت آن را زیاد می‌کنیم و مواد را مدام هم می‌زنیم.
وقتی مواد شروع به قل زدن کرد ۵دقیقه‌ی دیگر فرصت داده و به حرارت دادن ادامه می دهیم تا به غلظت مناسب برسد. ظرف را از روی شعله برداشته و آن را کج میکنیم تا روغن اضافه‌ی آن خارج شود. تا زمانی که حلوا ی انگشت پیج داغ است آن را داخل ظرف مورد نظر ریخته و تزئین کنید. هنگامی که حلوا سرد شد حالت کاملا سفت و کش دار می‌شود.

 

حلوای انگشت پیچ تزئین شده با مغز پسته
حلوای انگشت پیچ از شیرینی های مخصوص استان بوشهر می باشد.
گز کرمانی انگشت پیچ بدون مغز – ۳۳۰ گرم

خواص گز بدون مغز

گز انگشت پیچ به دلیل داشتن سفیده تخم مرغ حاوی مقادیر بسیار زیادی از پروتئین می‌باشد. همچنین به دلیل طعم شیرینی که دارد حاوی کالری زیادی است. به همین دلیل از آن در ماه مبارک رمضان استفاده می‌شود و پخت آن در این ماه افزایش می‌یابد.

در تب سنتی نیز از انواعی از گز انگشت پیچ به منظور درمان انواع خاصی از بیماری‌ها از جمله سرفه استفاده می‌شده است.